Lịch sử đã qua đi để đến hôm nay, lớp lớp người Việt Nam, khi nhắc đến Côn Đảo, ai ai cũng phải thổn thức mong muốn đến Côn Đảo một lần để tận mắt chứng kiến và được cảm nhận những mất mát đau thương anh dũng của hơn 20.000 chiến sĩ đã vĩnh viễn nằm lại Côn Đảo,…
Đến thăm nhà tù Côn Đảo là đến với những trang sử hào hùng thông qua các di tích lịch sử còn nguyên giá trị cho đến ngày nay. Hệ thống nhà tù Côn Đảo là nơi đã từng giam cầm và đày ải gần 20.000 chiến sĩ cách mạng. Những người con kiên trung thuộc nhiều thế hệ đã bị giam cầm, hy sinh tại nhà tù Côn đảo.
Trong suốt quãng 113 năm tồn tại (1862-1975), nhà tù Côn Đảo chính là “địa ngục trần gian” một đi không trở về với mỗi người chiến sĩ yêu nước. Đoàn đã đến thăm Bảo tàng nơi lưu trữ gần 2.000 tư liệu, các hiện vật được trưng bày ghi nhận lịch sử dân tộc hào hùng, ghi dấu sự hy sinh cao cả, về tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất của các chiến sỹ cách mạng và những người yêu nước Việt Nam trong suốt 113 năm, những hình ảnh minh chứng tội ác dã man mà thực dân Pháp và chính quyền tay sai Mỹ trên mảnh đất này. Bảo tàng Côn Đảo là địa điểm không thể thiếu trong hành trình tìm về cội nguồn tại Côn Đảo.
Hình 1: Đoàn chụp tại Bảo tàng Côn Đảo (nguồn: HC-TY)
Để có được một Côn Đảo xanh đẹp mộng mơ như ngày hôm nay, vùng đất xương máu ấy đã phải trải qua quá khứ từng là một “địa ngục trần gian” đang hiện hữu ngay trước mắt mình chứ không đơn thuần chỉ là tưởng tượng.
Điển hình nhất ở Côn Đảo là hệ thống nhà tù, phòng biệt giam, chuồng cọp kiểu Pháp, chuồng cọp kiểu Mỹ. Đoàn đã đến tham quan Trại giam Phú Hải, trại giam đầu tiên được xây dựng tại Côn Đảo; Cầu Tàu 914 là cầu tàu đầu tiên được xây dựng tại Côn Đảo, nằm tại trung tâm bờ biển chính của Côn Đảo từ khi khởi công (1873) đến khi hoàn thành đã có 914 người chết vì lao dịch, tai nạn và con số 914 đã được đặt làm tên cho chính cây cầu.
Hệ thống nhà tù Côn Đảo được xây dựng qua 2 thời kỳ. Thời Pháp có các trại giam Phú Hải, Phú Tường,... cùng hệ thống chuồng cọp, khu biệt lập chuồng bò. Thời Mỹ nguỵ chúng cho xây thêm trại Phú An, Phú Bình,... Tính chung, có tổng 127 phòng giam, 44 xà lim, 504 phòng thuộc “khu biệt lập chuồng cọp”, 18 sở tù được xây dựng nhằm đày ải con người lao dịch khổ sai, giết dần, giết mòn sinh mạng tù nhân.
Hình 2: Hình ảnh Trại giam Phú Tường (Nguồn: HC-TY)
Hình 3: Hình ảnh Đoàn tại xà lim nhà giam Phú Tường (Nguồn: HC-TY)
Bên cạnh đó, Chúng tôi tận mắt chứng kiến những mô hình tra tấn rùng rợn, có 1 không 2 lên cả thể chất và tinh thần những tù nhân yêu nước. Họ phải chịu cảnh, đóng đinh vào chân, nhét vào thùng phuy hay rắc vôi bột,… Những màn tra tấn mà chúng tôi nghỉ chỉ có “trong mơ” nhưng không đó là sự thật và đang hiện diện trước mắt chúng tôi và rất khủng khiếp.
Đây đều là những địa điểm mà thực dân và đế quốc giam cầm tù chính trị với những hình thức tra tấn dã man. Ý đồ của quân xâm lược muốn biến nơi đây thành “địa ngục trần gian” nhằm uy hiếp tinh thần, chí khí cách mạng của những người cộng sản. Tuy nhiên, dù thủ đoạn xảo huyệt và nguy hiểm đến đâu cũng chỉ làm tăng thêm ý chí kiên cường của những người chiến sĩ kiên trung.
Đoàn đã đến viếng một trong những di tích lịch sử, nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ đó là Nghĩa trang Hàng Dương. Đây là Nghĩa trang lớn nhất Côn Đảo, chôn cất hàng vạn chiến sĩ cách mạng và người yêu nước Việt Nam. Qua nhiều thế hệ bị tù đầy từ năm 1862-1975, chúng tôi thắp hương tại các mộ tập thể và các mộ của các liệt sỹ tại Nghĩa trang Hàng Dương, mộ Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Võ Thị Sáu,…
Qua chuyến hành trình đoàn Chúng tôi cũng đã hiểu rõ hơn về những tấm gương hy sinh oanh liệt, đời đời con cháu còn ngợi ca và noi theo điển hình như nhà yêu nước Nguyễn An Ninh, Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu,...
Kết thúc chuyến hành trình đến Côn Đảo vùng đất thiêng liêng, anh hùng; trong lòng mỗi thành viên trong đoàn nhiều cảm xúc khác nhau, khâm phục xen lẫn tự hào. Trong đó, khâm phục tinh thần đấu tranh bất khuất, kiên cường, quả cảm của các thế hệ cha, ông đã hy sinh xương máu và vĩnh viễn nằm lại tại Côn Đảo để Tổ quốc mãi mãi trường tồn; qua đó, giáo dục cho thế hệ chúng tôi sự hy sinh, cống hiến quên mình vì quê hương đất nước. Tự hào về trang lịch sử hào hùng, thế hệ chúng tôi hôm nay mỗi người sẽ là một tuyên truyền viên để tuyên truyền cho thế hệ sau về lòng yêu nước, đặt lợi ích của đất nước lên trên hết và nguyện một lòng phục vụ sự nghiệp cách mạng của dân tộc, kiên định đi theo con đường mà Bác Hồ và Đảng ta đã chọn./.
Hồ Cẩm – CC. Chăn nuôi Thú Y và Thủy sản